رتبه نخست جمهوری اسلامی ایران به لحاظ تعداد پژوهشگران پراستناد دو درصد در میان کشورهای اسلامی

به گزارش روابط عمومی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، دکتر سید احمد فاضل زاده رئیس مؤسسه ISC گفت: مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، که وظیفه رصد و پایش علم و فناوری ایران و دیگر کشورهای اسلامی را بر پایه تحلیل­های علم­ سنجی به عهده دارد، هر ساله آخرین یافته ­های علم ­سنجی برگرفته از منابع و مراجع معتبر مختلف را تحلیل و گزارش می­ کند، تا از این رهگذر ضمن آگاهی ­بخشی درباره عملکرد علمی کشور و آخرین تحولات آن، اطلاعات مفیدی را در اختیار مدیران و متولیان علم و فناوری کشور برای برنامه ­ریزی و سیاستگذاری در راستای تشویق و تقویت نقاط قوت و چاره­ اندیشی برای رفع کاستی ­ها و چالش ها فراهم نماید.  

یکی از این گزارش ها، بر پایه آخرین یافته ­های پروژه مشترک الزویر (پایگاه داده اسکوپوس) و گروهی از پژوهشگران دانشگاه استنفورد که به «فهرست دانشگاه استنفورد» معروف شده است انجام می شود.

وی ادامه داد: تازه ­ترین بروزرسانی این پایگاه در مهر ماه 1402 منتشر شده است. این فهرست، عملکرد استنادی نویسندگان را به ازای بروندادهای پژوهشی منتشر شده آنان در بازه زمانی 1960 تا 2022 در 22 حوزه موضوعی اصلی و 174 حوزه فرعی تحلیل کرده و بر این اساس نویسندگانی را که در زمره پژوهشگران پراستناد دو درصد برتر جهان قرار گرفته ­اند معرفی کرده است. 

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان به نقل از دکتر مجید میرمحمدخانی معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه، دکتر حبیب اله یاری بیگی استادیار مرکز تحقیقات فیزیولوژی، دکتر مرجان بهرامی نسب استادیار مرکز تحقیقات سلول‌های بنیادی سیستم عصبی و دکتر احمد جیدی عضو مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، در فهرست دانشمندان برتر دو درصد  جهان در سال 2023 قرار گرفتند. انتشار حداقل 5 مقاله شرط بررسی کارنامه اشخاص و شاخص‌های تعداد استناد، تعداد استناد بدون خود استنادی، شاخص اچ و یک شاخص ترکیبی ملاک ارزیابی اعلام شده است.

در فهرست منتشر شده بر اساس عملکرد استنادی یکساله در سال 2023، تعداد 2140 پژوهشگر با وابستگی سازمانی جمهوری اسلامی ایران در میان تعداد کل 210198 پژوهشگر بین‌المللی حضور دارند. کشور جمهوری اسلامی ایران رتبه نخست را به لحاظ تعداد پژوهشگران پراستناد دو درصد برتر در میان کشورهای اسلامی به خود اختصاص داده است و کشورهای ترکیه و عربستان به ترتیب در رتبه های دوم و سوم قرار دارند. نیز بر این اساس، جمهوری اسلامی ایران در میان کشورهای اسلامی رتبه دوم از نظر تعداد پژوهشگران بعد از ترکیه را داراست و عربستان سعودی در رتبه سوم قرار دارد.

نمودار ذیل تعداد پژوهشگران دو درصد بیست کشورهای اسلامی پیشرو را نشان می دهد.

بیشتر بدانیم

در چند سال اخیر، تعدادی از پژوهشگران دانشگاه استنفورد با استفاده از داده های پایگاه اسکوپوس اقدام به ایجاد دیتاست‌هایی و محاسبه شاخصی به نام شاخص استنادی مرکب (composite citation index) می کنند. تازه ترین به روزرسانی این دیتاست (نسخه 3) در 19 اکتبر 2021 (27 مهرماه 1400) منتشر شده است که دامنه پوشش داده ها را از سال 1960 تا 2020 گسترش می دهد. این فهرست در کشور ما با نام «فهرست دانشگاه استنفورد» شناخته شده و مورد توجه رسانه ها و موسسات قرار می گیرد. هدف این دیتاست – به گفته پژوهشگران دانشگاه استنفورد – ارائه مجموعه‌ای از سنجه های استنادی استاندارد شده برای ارزیابی تاثیر استنادی دانشمندان در رشته ها و حوزه های علمی مختلف است. شاخص استنادی مرکب  (به اختصار C) مجموعه ای از شش شاخص استنادی مجزا است که پژوهشگران دانشگاه استنفورد در مقاله سال 2016 خود معرفی و محاسبه کرده اند.